Berichten

Opvoeden is samen praten

Dit artikel is geschreven in het kader van de week van de opvoeding met als thema ‘opvoeden is samen lachen, huilen, praten, eten …’.

Hieronder enkele reflecties over wat ‘samen praten’ voor mij betekent.

 

Samen praten …

geeft voldoening wanneer het op een verbindende manier gebeurt. De manier waarop je praat tegen jouw kind kan verbindend zijn maar ook niet-verbindend. Wanneer je praat op een rustige, liefdevolle, respectvolle manier en je luistert ook naar wat jouw kind te zeggen heeft, je neemt jouw kind serieus, dan ga je in uitwisseling met elkaar op een verbindende manier. Zo’n gesprek doet deugd. Jouw kind voelt dat je er voor hem bent. Wanneer je daarentegen in jouw taalgebruik of intonatie eerder hard, veroordelend, bekritiserend, kwetsend of geïrriteerd bent of wanneer je de woorden van jouw kind minimaliseert of wegwuift, dan zal de connectie verbroken worden. Je kind haakt af. Het trekt zich gekwetst terug. Het voelt zich niet gehoord of begrepen. Het maakt hem boos of verdrietig of klein. De verbinding is weg.

 

Samen praten …

vraagt dat je tijd maakt voor je kind. Tijd om te antwoorden op soms eindeloze vragen. En tijd om te luisteren. Zodat je kan horen wat er echt gezegd wordt. Wanneer er systematisch te weinig wordt gepraat of geluisterd naar kinderen, dan krijg je geheid toestanden. Kinderen die lastig doen of onhandelbaar zijn, geven een signaal. Achter hun gedrag zit een boodschap. Wanneer je als ouder uitsluitend vermanend optreedt tegen ‘ontoelaatbaar’ gedrag, dan zal je kind zich niet gezien of gehoord voelen. Wanneer je daarentegen de tijd neemt om op een rustige manier met je kind in gesprek te gaan, kom je te weten wat je kind écht nodig heeft.

 

Samen praten …

vraagt dat je aanwezig bent in het moment. Dat je met al je aandacht bij het gesprek bent. Want wanneer je ondertussen bezig bent met jouw smartphone, de tv of de krant, of wanneer je met je hoofd elders zit, voelt je kind het gewoon dat zijn woorden niet (helemaal) bij jou binnenkomen. Je kind kan achter blijven met de gedachte dat er naar hem niet geluisterd wordt. Dat het je niet echt interesseert. Met je volle aandacht aanwezig zijn geeft je kind daarentegen het gevoel dat je er bent voor hem.

 

Samen praten …

is ook toelaten dat je kind een eigen mening heeft. Is je kind de ruimte geven om zijn eigen mening te uiten, ook al verschilt die van de jouwe. Zijn mening naast die van jou, beiden evenwaardig.

 

Samen praten …

over kleine en grotere dingen. Wanneer je elke dag een moment neemt om met je kind in gesprek te gaan, om te praten over zijn dag of wat hem bezighoudt, dan ben je als ouder betrokken en krijg je meer voeling met jouw kind. En ook moeilijkere onderwerpen hoeven niet uit de weg te worden gegaan. Zaken bespreekbaar maken op maat van jouw kind geeft rust voor iedereen en voorkomt dat jouw kind dingen gaan opkroppen of onbenoemde zaken een verkeerde invulling gaat geven.

 

Samen praten …

is ook gevoelens kunnen toelaten. Maar daarover meer in een volgend artikel.

 

Wat betekent ‘samen praten’ voor jou? Laat het gerust weten in een reactie.

Hoe communiceer jij met je partner, …?

Maak je wel eens mee dat een gesprek met jouw partner op een hoogoplopende discussie uitdraait? Of dat je zo gekwetst bent, dat je geen woord meer kan uitbrengen? Dat je je niet begrepen voelt of het gevoel hebt niet gehoord te worden? Dat één van de twee tijdens het gesprek wegloopt? Of dat je op een bepaald moment niet meer weet waarover de discussie gaat? Of heb je al eens het gevoel gehad dat je tegen een muur aan het praten bent?

Wanneer een gesprek jou geen rust heeft gebracht, dan is er duidelijk iets met de communicatie misgelopen.

Verbindende communicatie

We staan er niet altijd bij stil hoe we de dingen tegen elkaar zeggen. We zijn er ons dan ook niet altijd bewust van hoe we met onze taal een gesprek in de verkeerde richting kunnen duwen. We praten zoals we het gewoon zijn, zoals we het hebben geleerd, zoals we het thuis hebben gehoord. Ook al is die manier van praten niet altijd efficiënt.

Nochtans maakt de manier waarop we met elkaar praten een groot verschil uit. Zo kan je ongewild door jouw woordgebruik of intonatie de ander helemaal van je wegduwen, waardoor jullie niet echt tot een constructief gesprek komen. En soms kan het praten jullie wel degelijk dichter bij elkaar brengen. Jullie zijn er dan in geslaagd om op een verbindende manier met elkaar te praten.

Om een gesprek succesvol te laten verlopen, helpt het om je eigen communicatiepatronen te kennen. Volgende vragen nodigen je uit om eens stil te staan bij de manier waarop jij met je partner of anderen communiceert:

  • Als je gaat praten, kies jij dan een moment uit dat er ruimte is voor een gesprek of kan je evengoed beginnen praten als één van de twee dringend weg moet?
  • Als je partner een gesprek aanknoopt, ben je dan met je hoofd bij het gesprek of gebeurt het wel eens dat je ondertussen met andere dingen bezig bent?
  • Zeg je wat je écht wil zeggen of draai je eerder rond de pot?
  • Communiceer jij op een assertieve manier (ik-boodschap) of op een agressieve manier (eisend, oordelend, verwijtend)?
  • Praat je of spuw je?
  • Ga je eerder kritiek dan wel complimenten geven?
  • Geef je de ander de ruimte om te spreken? Of ben je liever zelf de hele tijd aan het woord?
  • Laat je de ander uitspreken?
  • Kan je luisteren naar wat écht gezegd wordt? Of ben je vooral met je eigen verhaal bezig?
  • Kijk jij iemand aan als je praat of kijk je liever weg?
  • Ben jij iemand die gemakkelijk in de verdediging gaat als er iets wordt gezegd? Levert dat een positief resultaat op?
  • Haal je soms oude koeien uit de gracht? Hoe wordt daar dan op gereageerd?

Nu je even hebt stilgestaan bij de manier hoe jij met je partner communiceert, kan je dan zeggen dat je je via de communicatie met je partner verbindt, dat er ruimte is voor wederzijds respect, dat het gesprek jou rust heeft gebracht? Of drijft het jullie eerder uit elkaar? Maakt het de afstand tussen jullie groter?

Is het eerder het laatste, dan volgen hier enkele tips om op een verbindende, liefdevolle wijze te leren communiceren:

  • Probeer enkel te praten wanneer daar de tijd voor is
  • Probeer aanwezig te zijn in het moment en niet met je hoofd elders anders
  • Praat in plaats van te spuwen
  • Praat vanuit het ik: wat jij voelt, wat jouw behoefte is ipv je partner met de vinger te wijzen
  • Wees authentiek
  • Probeer te zeggen wat je écht wil zeggen, wees duidelijk en concreet
  • Geef je partner de kans geven om te reageren
  • Geef je partner de ruimte om zich uit te spreken
  • Probeer te luisteren naar wat echt gezegd wordt
  • Laat gerust in een gesprek stilte toe
  • Maak oogcontact
  • Let op een open lichaamshouding
  • Heb respect voor de ander en accepteer elkaars waarden en normen
  • Vermijd het om kritiek te geven, verwijten te maken, oude koeien uit de gracht te halen, met pijlen te schieten, misbruik te maken van je partner zijn/haar zwakke plekken, je partner te beledigen

Ga je hiermee aan de slag, probeer dan om niet alle tips tegelijkertijd toe te passen. Eén puntje per keer zal beter werken. Op een andere manier leren communiceren vraagt immers tijd en heel veel oefening. Probeer er plezier in te houden en ga zeker niet teveel jouw best doen want dan wordt het te lastig en haak je uiteindelijk toch af.

Succes ermee!